Beschrijving
Gewone smeerwortel (Symphytum officinale)
Gewone smeerwortel (Symphytum officinale) is een robuuste, inheemse plant met hangende paars tot roze (soms crème-witte) bloemen. De soort is typisch voor vochtige, voedselrijke standplaatsen en vormt daar vaak forse pollen. Daarnaast is smeerwortel een uitstekende nectarplant: de bloemen trekken veel bestuivers aan, vooral hommels.
Standplaats en ecologie
Smeerwortel groeit bij voorkeur op vochtige tot natte, vaak voedselrijke bodems. Daarom vind je de plant veel langs sloten, beken, rivieroevers, natte ruigtes en in vochtige graslanden. De soort doet het goed op klei- en zavelgronden en houdt van een bodem die niet te sterk uitdroogt.
De bloemen leveren rijkelijk nectar en worden bezocht door hommels, bijen en andere insecten. Bovendien is smeerwortel door zijn lange bloei een belangrijke voedselbron in de zomer. De plant vormt daarnaast een dichte vegetatiestructuur die beschutting biedt aan kleine fauna langs de waterkant.
Uiterlijk en groeiwijze
Gewone smeerwortel is meerjarig en kan ongeveer 50–80 cm hoog worden. De stengels en bladeren zijn grof behaard en voelen ruw aan. De bloemen staan in gekromde trossen en hangen sierlijk omlaag. Na de bloei ontstaan nootjes die zich beperkt verspreiden, terwijl de plant vooral bekendstaat om zijn sterke wortelgestel. Hierdoor kan smeerwortel op geschikte plekken jarenlang terugkomen en zich ook vegetatief uitbreiden.
Kenmerken
- Wetenschappelijke naam: Symphytum officinale
- Nederlandse naam: gewone smeerwortel
- Planttype: meerjarig (inheems)
- Hoogte: ca. 50–120 cm
- Bloemen: paars/roze (soms licht), hangend in trossen
- Bloeitijd: meestal mei–augustus
- Standplaats: zon tot halfschaduw
- Bodem: vochtig tot nat, vaak voedselrijk (klei/zavel/veen)
- Biotoop: oevers, slootranden, natte ruigtes, vochtige graslanden
- Ecologische waarde: zeer nectar- en insectrijk; vooral belangrijk voor hommels
